"Eeuwige Trouw" 1880-1980
bij Zomertentoonstelling in Museum Betje Wolff

"Eeuwige trouw", zo heet de tentoonstelling, die deze zomer in museum Betje Wolff in Middenbeemster wordt gehouden. Een 'trouwtje' is natuurlijk altijd al een heuglijke gebeurtenis, waarvoor de bruiloftsgangers zich feestelijk uitdossen, maar ookhet huis krijgt een feestelijk aanzien. Daarom is dus al aan de buitenkant van het museum te zien dat er iets bijzonders aan de hand is.
In alle vertrekken is de sfeer te proeven van een huwelijksdag. Vanaf de hal, waar langs de wanden huwelijksfoto's van 1880-1890 zijn opgehangen, tot de zolder waar zuinig bewaarde bruidsjaponnen van Beemster bruidjes ten toon worden gesteld.



Yvonne Zwijnenburg
Op vrijdag 28 april werd de tentoonstelling geopend. Deze vond plaats op de zolder. Aanwezig waren de dames die zich op de tentoonstelling hebben voorbereid en deze zomer aan bezoekers er van alles over kunnen vertellen. Bijvoorbeeld over gebruiken rond het huwelijk. Ook waren aanwezig de dames, die een bruidsjapon of andere van hun of (groot)ouders huwelijk verbonden voorwerpen voor deze tentoonstelling in bruikleen hebben afgestaan .
En wie kon er als speciale gast niet beter uitgenodigd worden dan Yvonne Zwijnenburg, huwelijksambtenaar van de burgerlijke stand in Beemster, maar ook in andere Waterlandse gemeentes. Haar was gevraagd om op haar zo innemende manier de tentoonstelling ' Eeuwige trouw' te openen. Ze had zich voor deze speciale gelegenheid in het ambtsgewaad van de Gemeente Beemster gehuld.

Burgerlijk huwelijk
Yvonne had natuurlijk een boeiende speech voorbereid, die - al draagt de tentoonstelling de naam Eeuwige trouw van 1880-1980 - in de historie toch even verder terug in de tijd ging tot 1811, het jaar waarin Napoleon het burgerlijk huwelijk introduceerde.
De huwelijksvoltrekking door de dominee werd een bevestiging, maar tot op heden is deze bevestiging of inzegening voor veel bruidsparen, (na bijna twee honderd jaar trouwen voor de wet), nog hèt grote moment van de dag.
In de domineeskamer is een zeer bijzondere sfeer geschapen. Daar wordt een jong stel door de dominee in de echt verbonden. Huwelijksetiquette
Voor Yvonne is het sluiten van een huwelijk nog steeds een bezigheid, waar ze zich met hart en ziel aan wijdt, maar door de ervaring heeft ze voor zichzelf wel wat afstand weten te scheppen. "Vooral in het begin had ik zelfs de neiging om een bruidspaar dat ik de vorige dag in de echt had verbonden, op te bellen om te vragen of alles naar wens was verlopen. Dat gevoel heb ik nu niet meer", zegt ze. "Ik weet dat een bruidspaar gewoon recht heeft op privacy na zo'n emotionele dag.
Voor een huwelijk en alles daaromheen had je trouwens vroeger speciale regels, waar men zich aan te houden had. Zo mocht een bruidspaar tijdens de huwelijksreis niet 'toevallig' bekenden tegen komen. Toen werd ook nog namens de wederzijdse ouders kennis gegeven van een voorgenomen huwelijk. Een jongeman, die wilde gaan trouwen, diende eerst een praatje met de vader van de bruid te maken en hem te vertellen wat hij diens dochter te bieden had. Dan zou de a.s. schoonvader hem waarschuwen voor wat hij in hemelsnaam begon. (Zijn dochter had namelijk niet alleen mooie eigenschappen).

Uitzet
Als pa zijn toestemming had gegeven, dan kwamen de praktische dingen om de hoek kijken. De linnenkast moest volgens de regels goed gevuld zijn en de servieskast bevatte een uitgebreide sortering porselein. De bruid hulde zich niet in een witte wolk van tule en satijn maar in een deftig zwarte japon. Natuurlijk waren de gasten helemaal in stijl gekleed. Voor de huwelijksdag zelf werden speculaasvrijers gebakken en versierd; de gasten kregen een glaasje bruidstranen en er werden bitterkoekjes en suikerbonen geserveerd. (En Betje zou Betje niet zijn, als indachtig dit gebruik tijdens de opening van de tentoonstelling deze lekkernijen werden aangeboden).

.

Veranderingen
In de twintiger jaren was het heel gebruikelijk dat een bruidspaar naar een fotostudio ging om een statiefoto te laten maken. Op de zolder van het museum is zo'n studio nagebouwd.
Vanaf de zestiger jaren worden door fotografen meer romantische plaatjes gemaakt.

Ja, er is dus veel veranderd. Zo is ' Van huis uit trouwen' meestal niet meer aan de orde. Nu vinden er vaak megahuwelijken plaats, die meer dan een jaar voorbereiding vragen, maar ook kan om administratief-technische reden een trouwpartij 'er even tussendoor' geregeld worden.
Als huwelijkslocatie is het gemeentehuis ook niet alleen meer de aangewezen plek: in Beemster kan tegenwoordig ook in Museum Betje Wolff of in het Agrarisch Museum een huwelijk worden voltrokken.
Tevens kwamen er nieuwe vormen van verbintenissen, zoals partnerregistratie en homo-huwelijk. Yvonne zegt met dat laatste geen probleem te hebben, hoewel... ze moet er niet te lang over nadenken. Wel is haar opgevallen, dat huwelijken met partners van hetzelfde geslacht de laatste tijd niet meer zo vaak voorkomen.
De gemiddelde leeftijd is eveneens aan verandering onderhevig. Was bij haar aantreden als ambtenaar van de burgerlijke stand zo'n tien jaar geleden, de gemiddelde leeftijd nog 25 jaar, nu is dat opgelopen tot 30 jaar.

Maak er maar wat moois van!
En natuurlijk veranderden de toespraken van de ambtenaar van de burgerlijke stand mee. Eén ding is echter onveranderd gebleven: de toewijding waarmee trouwambtenaren zoals Yvonne zich voorbereiden op hun speech. Veel bruidsparen heeft zij voor zich gehad soms met bijzondere motieven. Bijvoorbeeld een bruidspaar dat al zestig jaar samenwoonde, vele kinderen en kleinkinderen had, nooit tijd had gezien om in het huwelijksbootje te stappen, maar vond dat het er toch maar eens van moest komen.
Eén keer heeft ze het er heel moeilijk mee gehad, omdat ze wist dat de bruid niet meer lang te leven had. Ook dit paar had al een hele poos samengewoond, maar toen bleek dat de vrouw ernstig ziek was, werd besloten in het aangezicht van de dood te trouwen. "Maak er maar wat moois van", werd er gezegd. Yvonne: "Ja, dat is zeker niet eenvoudig geweest. Maar het paar bleek er toch heel ingenomen mee te zijn. De bruid heeft slechts een maand van haar huwelijk mogen genieten. Heel triest allemaal, maar ik ben blij dat ik er toe heb mogen bijdragen dat ze een onvergetelijke huwelijksdag hebben gehad."

Kijk, geniet en droom een beetje weg
Yvonne eindigde haar toespraak met de raad om bij het bekijken van de tentoonstelling te genieten van al dat aardigs uit het verre, maar ook weer niet zo verre verleden. Waar bij het zien van bijvoorbeeld de collectie bruidsjaponnen op de zolder van het museum, zeker een beetje weg gedroomd kan worden in eigen herinneringen aan die speciale dag in welhaast ieders leven.

Openstelling Museum Betje Wolff
Wie 'Eeuwige trouw" zelf wil bezoeken kan dat doen van mei t/m september op dinsdag t/m vrijdag van 11.00-17.00 uur en zaterdag en zondag van 14.00-17.00 uur. Het Museum is gevestigd aan de Middenweg nr. 178 in Middenbeemster, tel.: 0299-681968