Met de plaatsing van de weerhaan door burgemeester E.Postma was de officiële openstelling na meer dan een halve eeuw van voorbereiding een feit.
 De heer G.Köhne mocht de openingstoespraak houden. Hij toonde zich zeer verheugd over het feit dat zijn droom uiteindelijk uitgekomen was.
De heer D.Schuijtemaker vertelde, dat met de tot standkoming van het agrarisch Museum is de droom van drie initiatiefnemers G.Köhne, W.A.Porte en M.Hemmer eindelijk is uitgekomen. " Men vond in 1936 dat bij de feesten rond het 325 jarig bestaan van de Beemster een agrarische tentoonstelling moest worden ingericht. We gingen "de boer op" en het duurde niet  lang of er was een enorme verzameling van oude huishoudelijke artikelen en boerengereedschappen bij elkaar gebracht. Daar zaten veel zuivelspullen bij, vaak nog daterend uit de tijd dat in de boerderijen gekaasd werd. Kortom, het was genoeg om er een mooie agrarische tentoonstelling mee in te richten."
Toen de tentoonstelling afgelopen was, zat men met een groot aantal voorwerpen die eigenlijk een plaatsje in een museum verdienden. Voorlopig was er maar één mogelijkheid: ergens de boel opslaan en dan maar wachten tot zich eens een gelegenheid voordeed om deze stukken permanent te kunnen tentoonstellen in een agrarisch museum. Er werdendiverse depots aangelegd. Eerst in de opslagruimte van het voormalig fruitbedrijf Leeghwater aan de Middenweg. Maar dat werd gesloopt. Toen in de zuivelfabriek Bamestra in de Schoolstraat, tot die ook werd gesloopt en overal bij leden van het Historisch Gezelschap stond wel wat. Ook vond de toenmalige eigenaar De Eenhoorn het goed dat de zomerstal daar werd ingericht met mooie spulletjes, waarbij hij tevens de mogelijkheid bestond bood voor bezichtiging op speciale dagen.
 Pas in 1980 tekende echter zich vooruitgang in de zaak af omdat de Gemeente Beemster het complex Westerhem (voorhuis en stolp) kon kopen en in 1997 werd met het betalen van het symbolisch bedrag van 1 gulden het Historisch Genootschap eigenaar van de stolp. Het startsein voor de restauratie kon daarna worden gegeven. Rond 1990 begonnen Cees de Waal, Jan Kreuger, Dick Schuijtemaker en Paul Koeman al met het inventariseren van alle voorwerpen. Na het in eigendom krijgen van de stolp werd de werkgroep uitgebreid.
Nederland telt reeds een aantal agrarische musea, maar toch is het openen van dit nieuwe Museum in de Stolp Westerhem gerechtvaardigd.
1. Als indertijd in 1936, de plannen meteen gerealiseerd hadden kunnen worden, dan was dit het eerste agrarische museum van Nederland geworden. Het heeft zo lang geduurd voor het eindelijk vorm kreeg en daarom moest Westerhem er gewoon komen. De draagkracht onder de bevolking is door al die jaren enorm groot gebleken.
2. De toegevoegde waarde van het museum is het feit dat aandacht geschonken wordt aan de Beemster landbouwpioniers Jacobus Bouman en Wouter Sluijs. Vooral de laatste heeft belangrijk werk gedaan waar het betreft de verbetering van de kaasbereiding. Rond 1850 werd kaas een belangrijk export-artikel. De prijzen beleefden een hausse en er kwam welstand onder de boeren. Door de verbeterde hygiëne en snellere schepen kon kaas per schip over de hele wereld worden vervoerd. Helaas heerste in de periode na 1885 een landbouwcrisis. Door de stichting van dagkaasfabriekjes, rond 1890 liep de boerenkaasmakerij terug.
3. Een ander facet dat Westerhem belicht, is de sociale verhouding boer en knecht. Westerhem is een zogenaamde herenplaats, waar de boer zelf risicodragend was en de knecht geen pachter, dit in tegenstelling tot een heerschapsboerderij. De boer woonde in het voorhuis en de knecht in de stolp. Al was in het gezin van de knecht geen sprake van rijkdom, de vrouw des huizes was ongetwijfeld een pronte huisvrouw, met in haar linnenkast hagelwitte linnen lakens en ze kookte haar potje op brongas (de brongasketel was eveneens een uitvinding van Wouter Sluis).
 4. De zomerstal is een voor Noord-Holland uniek verschijnsel, waarin tijdens de periode dat de koeien in het land waren, gewoond werd. Er werden tussen de koeschotten pronkstukken gezet in een keurige opstelling. Vaak was er een staltje, een demontabel woninkje met eenvoudige inrichting. In Westerhem ontbreekt echter het "staltje". Hier bleef de boer in het voorhuis wonen. Naast de zomerstal is op "de korte regel" voor het publiek een stukje winterstal in Westerhem gemaakt.
Van toenemende welstand van de boer, die hier in Westerhem over 20 morgen land beschikte, getuigt de paardenstal. Aanvankelijk had de boer 1 paard, toen twee en toen kwam er ook nog een derde bij. De tuigkast werd te klein en moest daarom worden vergroot, waarbij de knecht een stukje van zijn woonkamer moest missen.
 De zolder van Westerhem is een buitengewoon fotogenieke plek geworden door de inrichting ervan. Op alle vier hoeken staat een vitrine waarin produkten van de Beemster in de kleuren van de Beemster vlag worden getoond. Oude boerengereedschappen zijn in een artistieke opstelling daaromheen geschikt. Gedacht wordt op op zolder van Westerhem de geschiedenis van de Beemster en de droogmakerijen te laten zien en aan een gezamenlijke expositie met het Waterschap. Ook Beemster kunstenaars of kunstenaars die het agrarisch leven als onderwerp van hun schilderijen hebben, kunnen hier exposeren.
Op de dars staan een aantal prachtige boerenwagens, waarvan er een, de Speelwagen. Deze wagen werd al heel snel na het ontstaan van de plannen aangekocht op een boelhuis en heeft in de afgelopen zestig jaar heel wat opslagadressen gekend. Nu kan hij in alle luister worden tentoongesteld in het museum dat er al in 1937 had moeten zijn. Als deze wagen zou kunnen praten, dan..... Maar de bezoeker aan het museum moet zelf maar eens een van de rondleiders aanschieten en vragen of ze iets over de geschiedenis van deze prachtige speelwagen, willen vertellen.
De rondleiders van Westerhem hebben vrijwel allemaal een agrarische achtergrond en gevoel voor nostalgie. Zodra hun iets gevraagd wordt, zullen hun verhalen losbranden over de tijd dat boeren nog heer en meester op hun erf waren en niet te maken hadden met allerlei wetten en milieumaatregelen. |
